โครงการก่อสร้างฝายบ้านเขาแดงพัฒนาอันเนื่องมาจากพระราชดำริ อ. สอยดาว จ.จันทบุรี

โครงการก่อสร้างฝายบ้านเขาแดงพัฒนาอันเนื่องมาจากพระราชดำริ อ. สอยดาว จ.จันทบุรี

๑. ความเป็นมาของโครงการ

        สำนักราชเลขาธิการมีหนังสือที่ รล ๐๐๐๘.๒/๖๘๖ ลงวันที่ ๑๓ มกราคม ๒๕๕๙ ถึง สำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ(สำนักงานกปร.)ขอให้เสนอความเห็นกรณีนายบุญช่วย โตประเสริฐ และราษฎรบ้านเขาแดงพัฒนา หมู่ที่ ๑๗ ตำบลทับช้าง อำเภอสอยดาว จังหวัดจันทบุรี มีหนังสือขอให้นำความกราบบังคมทูลพระกรุณาขอพระราชทานโครงการฝายทดน้ำคลองตาโนด บริเวณตำบลทับช้าง เพื่อช่วยเหลือราษฎรที่ประสบความเดือดร้อน ขาดแคลนน้ำสำหรับอุปโภค - บริโภค และการเกษตร 

๒. ข้อเท็จจริง 

          เมื่อวันที่ ๑๗ สิงหาคม ๒๕๕๙ สำนักงาน กปร. ร่วมกับกรมป่าไม้ กรมชลประทาน ผู้นำชุมชน และราษฎรในพื้นที่ ตรวจสอบข้อเท็จจริงในพื้นที่สรุปได้ ดังนี้

          ๒.๑ นายบุญช่วย โตประเสริฐและราษฎรบ้านเขาแดงพัฒนา ส่วนใหญ่ประกอบอาชีพด้านการเกษตร อาทิ ปลูกมันสำปะหลัง ลำไย ข้าวโพด และเลี้ยงโคนม มีแหล่งน้ำต้นทุน ได้แก่ บ่อน้ำบาดาล และคลองตาโนด ซึ่งในฤดูแล้งชุมชนจะประสบปัญหาขาดแคลนน้ำสำหรับอุปโภค – บริโภค และ ทำการเกษตร เป็นประจำ

          ๒.๒ เทศบาลตำบลทับช้าง แบ่งการปกครองออกเป็น ๑๘ หมู่บ้าน มีประชากร ๕,๖๑๗ ครัวเรือน รวม ๑๖,๒๙๕ คน พื้นที่บางส่วนมีลักษณะเป็นเนินเขา โดยพื้นที่ด้านตะวันตกติดต่อกับเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาสอยดาว และมีพื้นที่บางส่วนอยู่ในเขตป่าไม้ตามพระราชบัญญัติป่าไม้ พุทธศักราช ๒๔๘๔

         ๒.๓ คลองตาโนดมีต้นน้ำอยู่บริเวณเนินเขาผาสุกและเขาปูน บริเวณหมู่ ๒ ตำบลทับช้าง และไหลผ่านหมู่บ้านในตำบลทับช้าง รวม ๗ หมู่บ้าน เป็นต้นน้ำสายหนึ่งของคลองพระสะทึง ในช่วงฤดูฝนราวเดือนสิงหาคม ถึงกันยายนจะมีปริมาณน้ำมาก แต่จะขาดแคลนน้ำในช่วงฤดูแล้ง ที่ผ่านมาเทศบาลตำบลทับช้างได้ก่อสร้างทำนบดินชั่วคราวบริเวณดังกล่าว แต่ในช่วงน้ำหลากมักชำรุดเสียหายเป็นประจำ เป็นผลจากกระแสน้ำที่รุนแรง

        ๒.๔ จากการสำรวจและหารือร่วมกันสรุปได้ว่า ควรดำเนินการก่อสร้างฝายซึ่งสำนักชลประทานที่ ๙ กรมชลประทานได้สำรวจเบื้องต้น ได้แก่ โครงการฝายบ้านเขาแดงพัฒนา โดยฝายจะมีความสูงประมาณ ๓ เมตร ยาวประมาณ ๔๐ เมตร ขุดลอกบริเวณหน้าฝายประมาณ ๕ ไร่  และขุดลอกคลองตาโนดยาวประมาณ ๑,๔๐๐ เมตร เพื่อเพิ่มความจุ คาดว่าจะได้ปริมาณน้ำเพิ่มขึ้นประมาณ ๘๐,๐๐๐ ลูกบาศก์เมตร สามารถช่วยเหลือพื้นที่เกษตรประมาณ ๒,๐๐๐ ไร่

     ๒.๕ สำหรับพื้นที่ที่จะขุดลอกทั้งบริเวณหน้าฝาย (ประมาณ ๕ ไร่ ) และสองฝั่งคลองตาโนดยาวประมาณ ๑,๔๐๐ เมตร พบว่าเจ้าของที่ดินมีเอกสารสิทธิ์เป็นโฉนดที่ดินและเอกสารสิทธิ์อื่นๆ ตามกฎหมาย โดยไม่เป็นพื้นที่ป่าไม้ตามพระราชบัญญัติป่าไม้ พุทธศักราช ๒๔๘๕ และเมื่อสอบถามกับเจ้าของที่ดินทุกรายแล้ว ทราบว่าทุกคนยินดีที่จะสละที่ดินให้ดำเนินการได้เพื่อประโยชน์ของชุมชน ทั้งนี้ได้มีการลงนามในเอกสารยินยอมเป็นลายลักษณ์อักษร รวมทั้งกรมชลประทานได้เตรียมดำเนินการจัดตั้งกลุ่มผู้ใช้น้ำในระยะเวลาอันใกล้ด้วยแล้ว  

๓. ความเห็นของสำนักงาน กปร. 

 

          จากข้อเท็จจริงดังกล่าวข้างต้น สำนักงาน กปร. พิจารณาแล้วมีความเห็นว่า ควรรับโครงการฝายบ้านเขาแดงพัฒนาเป็นโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ โดยดำเนินการก่อสร้างฝายจำนวน ๑ แห่ง ขุดลอกหน้าฝายพื้นที่ประมาณ ๕ ไร่ และขุดลอกคลองตาโนดระยะทางประมาณ ๑,๔๐๐ เมตร โดยเมื่อดำเนินการแล้วจะสามารถเพิ่มปริมาณน้ำได้ประมาณ ๘๐,๐๐๐ ลูกบาศก์เมตร ซึ่งในช่วงฤดูแล้งจะช่วยพื้นที่เกษตรได้ประมาณ ๒,๐๐๐ ไร่ 

๔. ความก้าวหน้าของการดำเนินงาน

 

               ๔.๑ สำนักงาน กปร. ได้มีหนังสือที่ กร ๐๐๐๒/๒๖๖๑ ลงวันที่ ๒๔ สิงหาคม ๒๕๕๙ถึงสำนักราชเลขาธิการ เพื่อขอให้นำความกราบบังคมทูลพระกรุณาทรงทราบฝ่าละอองธุลีพระบาท กรณีที่นายบุญช่วย โตประเสริฐ ราษฎรบ้านเขาแดงพัฒนา ตำบลทับช้าง อำเภอสอยดาว จังหวัดจันทบุรี ขอพระราชทานโครงการก่อสร้างฝายบ้านเขาแดงพัฒนา เพื่อบรรเทาผลกระทบของปัญหาการขาดแคลนน้ำเพื่อการอุปโภค บริโภค และการเกษตร

           ๔.๒ สำนักราชเลขาธิการได้มีหนังสือที่ รล ๐๐๐๘.๒/๕๔๘๗ ลงวันที่ ๘ มีนาคม ๒๕๖๐ ถึงสำนักงาน กปร. เพื่อแจ้งให้ทราบว่า ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ รับโครงการก่อสร้างฝายบ้านเขาแดงพัฒนาไว้เป็นโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริแล้ว

           ๔.๓ จังหวัดจันทบุรีได้อนุมัติงบประมาณ จำนวน ๒๗,๔๔๔,๐๐๐ บาท (ยี่สิบเจ็ดล้านสี่แสนสี่หมื่นสี่พันบาทถ้วน) ให้แก่โครงการชลประทานจันทบุรีดำเนินการก่อสร้างฝายบ้านเขาแดงพัฒนาอันเนื่องมาจากพระราชดำริ เพื่อบรรเทาความเดือดร้อนจากการขาดแคลนน้ำเพื่อการอุปโภค บริโภค และการเกษตรให้แก่ราษฎรในพื้นที่ดังกล่าวแล้ว เมื่อวันที่ ๑๗ มีนาคม ๒๕๖๐